a

Radom / Ostrawa / Vydrník — W ramach programu V4 Gen Mini Grants Fundacji Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego zrealizowano projekt „Złote Ręce: Zachowanie tradycyjnych rzemiosł dla przyszłości”, którego celem było przybliżenie uczniom tradycyjnych rzemiosł oraz stworzenie trwałych materiałów edukacyjnych dla przyszłych pokoleń. W inicjatywie wzięły udział trzy szkoły: Publiczna Szkoła Podstawowa w Radomiu (Polska), Základní škola logopedická v Ostrave (Czechy) oraz ZŠ s MŠ Vydrník (Słowacja).

Projekt obejmował serię wyjazdów mobilnościowych, podczas których uczniowie i nauczyciele odwiedzali szkoły partnerskie i uczestniczyli w praktycznych warsztatach poświęconych tradycyjnym technikom. Głównym rezultatem projektu jest cykl filmów edukacyjnych dokumentujących poszczególne techniki rzemieślnicze, które będą służyć jako materiały dydaktyczne dla kolejnych uczniów.

W Polsce (5–6 października 2025 r.) uczniowie uczestniczyli w zwiedzaniu szkoły, zajęciach integracyjnych oraz prezentacjach dotyczących systemów edukacji. W Muzeum Wsi Radomskiej poznawali tradycyjne tkactwo, a następnie spróbowali swoich sił w tworzeniu biżuterii z ceramiki i gliny podczas warsztatów kreatywnych. Program obejmował również rozmowę o kulturze spożywania posiłków i zasadach savoir-vivre’u przy stole, wizytę w szkole w Zakrzewie z lokalnymi tradycjami tanecznymi i muzycznymi oraz warsztaty kulinarne poświęcone przygotowywaniu polskich „kopytek”.

W Ostrawie (3–4 listopada 2025 r.) uczestnicy ozdabiali torby projektowe i odwiedzili Centrum Tradycyjnych Technologii w Příborze, gdzie poznawali proces obróbki wełny owczej oraz tradycyjne techniki włókiennicze. Wycieczka do Štramberka obejmowała warsztaty wypieku lokalnych ciastek zwanych „Štramberské uši” (Uszy Sztramberskie), a wizyta w skansenie w Ostrawie Vítkovicach pozwoliła zapoznać się z przemysłową historią regionu. Cykl warsztatów szkolnych obejmował m.in. wyplatanie bransoletek, pieczenie pletynki (rodzaj wypieku) oraz projektowanie cyfrowe.

Słowackie spotkanie w Vydrníku (4–5 grudnia 2025 r.) rozpoczęło się prezentacją na temat historii romskich rzemiosł, po której odbyły się warsztaty garncarskie w miejscowości Hôrka. Uczniowie degustowali lokalne potrawy, przygotowywali tradycyjne romskie „Marikle”, ćwiczyli taniec romski oraz wysłuchali występu romskiego zespołu muzycznego. Drugiego dnia zaprezentowano kowalstwo, odbyło się zwiedzanie wsi – w tym wizyty na osiedlu romskim oraz w przedszkolu – a całość zwieńczył świąteczny jarmark rękodzieła. Dochód ze sprzedaży wyrobów został przekazany na cele charytatywne organizacji Mary’s Meals.

Organizatorzy podkreślają, że oprócz zdobycia praktycznych umiejętności projekt wzmocnił także zrozumienie międzykulturowe oraz zainteresowanie lokalnym dziedzictwem. „Nasze dzieci nie tylko poznały dawne techniki, ale także zrozumiały, dlaczego tak ważne jest ich zachowanie” – powiedział jeden z koordynatorów projektu. Filmy edukacyjne oraz prace uczniów prezentowane podczas wydarzeń stanowią namacalne efekty projektu, zapewniając jego trwałość i umożliwiając kolejnym uczniom naukę tradycyjnych umiejętności.

Projekt Złote Ręce połączył edukację, wymianę kulturową i działania na rzecz społeczności lokalnej, stając się wzorem dla podobnych inicjatyw w regionie.

a

a

a